O'pka saratoni
O'pka to'qimasida hujayralarning anormal o'sishi. Dunyoda eng ko'p uchraydigan saraton turlaridan biri.
O'pka saratoni
Akciğer kanseri erken evrede çoğunlukla belirti vermez. İlerledikçe inatçı öksürük, balgamda kan, göğüs ağrısı, nefes darlığı, ses kısıklığı, açıklanamayan kilo kaybı ve halsizlik görülebilir. Sigara en önemli risk etkenidir; pasif içicilik, radon ve asbest maruziyeti de riski artırır.
Keng tarqalgan alomatlar
- Qattiq yo'tal
- Qon tupurish
- Ko'krak og'rig'i
- Nafas qisilishi
- Sababsiz vazn yo'qotish
- Doimiy charchoq
Tashxis
Tanıda düşük doz toraks bilgisayarlı tomografi (BT), PET-BT, bronkoskopi ve dokusal tanı için biyopsi (EBUS, iğne biyopsisi) kullanılır. Evreleme, tedavi planını belirleyen en önemli aşamadır.
Davolash
Erken evre akciğer kanserinde kapalı (endoskopik/VATS) yöntemle lobektomi, segmentektomi ve gerektiğinde pnömonektomi yapılabilir. Küçük kesilerden gerçekleştirilen bu ameliyatlarda lenf bezi diseksiyonuyla doğru evreleme sağlanır. İleri evrelerde cerrahi; kemoterapi, radyoterapi ve immünoterapi ile birlikte planlanır.
O'pka saratoni
In situ
Saraton hujayralari faqat o'pka shilliq qavatining yuzaki hujayralari bilan cheklangan. Jarrohlik bilan 100% ga yaqin davolash muvaffaqiyati.
I bosqich — Erta
O'sma 4 sm dan kichik, limfa tugunlari zararlanmagan. Jarrohlik asosiy davolash usuli; 5 yillik yashash darajasi 70-90%.
II bosqich — Mintaqaviy
O'sma kattalashgan yoki yaqin limfa tugunlariga tarqalgan. Jarrohlik + adyuvant kimyoterapiya; 5 yillik yashash darajasi 45-60%.
III bosqich — Mahalliy ilg'or
Mediastinal limfa tugunlari zararlangan. Kimyoradioterapiya + immunoterapiya (durvalumab); 5 yillik yashash darajasi 15-35%.
IV bosqich — Metastatik
Uzoq a'zolarga tarqalish (jigar, miya, suyak). Tizimli davolash (immunoterapiya, nishonga yo'naltirilgan, kimyoterapiya) asosiy o'rinda. So'nggi yillarda yashash muddati sezilarli darajada uzaydi.
Xavf omillari
- Chekish (eng muhimi)
- Passiv chekish
- Radon gazi
- Asbest
- Irsiy moyillik
- Havo ifloslanishi
Jarrohlik xavflari
Kapalı cerrahi, açık ameliyata göre daha az ağrı ve daha hızlı iyileşme sağlar. Kanama, enfeksiyon ve uzamış hava kaçağı gibi komplikasyonlar görülebilir; deneyimli ekiplerde risk düşüktür.
Tiklanish jarayoni
VATS sonrası hastalar genellikle birkaç gün içinde taburcu olur. Solunum egzersizleri ve erken hareket iyileşmeyi hızlandırır; onkolojik takip düzenli olarak sürdürülür.